Assisenzaal Oud Gerechtsgebouw Antwerpen

Reconversie van de assisenzaal naar ceremoniezaal in het Oud Gerechtsgebouw in Antwerpen, waarbij nieuwe ceremoniƫle zittribunes een precieze aanvulling vormen met de hoog decoratieve historische zaal. Iov Origin Architecture and Engineering


De assisenzaal van het Oud Gerechtsgebouw in Antwerpen is hoogdecoratief, theatraal en ceremonieel. Ze is een fysieke neerslag van de hierarchie binnen het Belgisch juridisch systeem anno negentiende eeuw. Het volledige gerechtsgebouw is opgebouwd rondom twee afzonderlijke circulatiesystemen: gangen en delen van zalen voor het publiek en verhoogde gangen en verhoogde delen van zalen voor de leden van het recht.

Door verschillende deuren op verschillende hoogtes komen verschillende mensen die op verschillende plekken gaan zitten. De gebeurtenissen die zich er af spelen ontwikkelen zich voor een belangrijk deel vanuit de betekenis en de positie van de specifieke zitplaats. De rol van een persoon wordt vereenzelvigd met zijn meubel: beklaagdenbank, jurymeubel, rechterstafel, de banken voor de pers, de banken voor toeschouwers. Vast meubilair op verhoogde podia voor zij die beslissen en los meubilair op de vloer voor de anderen, waaronder ook de beklaagde. Heel serieuze meubels in een heel serieus gebouw.

En dan vervangt de ene ceremonie de andere: een assisenzaak wordt de uitzondering. De eedaflegging van stagiair-advocaten zal er nu plaatsvinden, met de occasionele lezing. Een nieuw systeem van zij die spreken en zij die toeschouwen. De meubels dienen te worden aangepast en aangevuld. Het jurymeubel blijft behouden en dient als kloonstempel voor meer ceremoniƫle zittribunes. Meer volk. Meer technieken. Minder galm. Nobel, duurzaam en belangrijk is de gelijkheid van statuut. Het systeem van het verhoogde niveau met vaste meubels en het verlaagde niveau met losse meubels blijft van kracht. Alle leden op het verhoogde niveau moeten zich evenwaardig voelen, of men nu op een oud of een nieuw meubel zit.

Het bestaand jurymeubel wordt ontleed in al zijn eigenschappen en componenten. Kijken en begrijpen. En daarna naar de hand zetten. De niveaus van de tribunes worden op elkaar afgesteld. Samenhorende groepen mensen krijgen samenhorende meubelgroepen. Alles wordt opgelijnd, symmetrisch, net zoals de zaal. Doorlopende rugleuning, maar zitvlakken onderbroken door armleuningen. Een hierarchie in de draagstructuur die de individuele zitplaats aflijnt. Want op het verhoogd niveau staan geen banken.

Opnieuw eik, zoals overal in de zaal, maar dan hedendaags, als gelamelleerde volle plaat. De decoratie zit in de plaat zelf en wordt er niet aan toegevoegd. Een assymetrische stoffering, die aan Ć©Ć©n zijde de armleuning opkruipt. Een nieuwe vloerbekleding voor heel de zaal, verder lopend op de tribunes. Rondom rond: een geperforeerde metalen plaat. De gaten worden groter daar waar ze het meest nodig zijn voor akoestiek of ventilatie. Af en toe verdwijnen de gaten en duiden ze een plek aan. EĆ©n voor elke tribune, voor hij die mag spreken en mee de ceremonie zal leiden.

Oud Gerechtsgebouw, Antwerpen

In uitvoering

overzichtsbeeld zaal  

detail van tribune  

symmetrisch uitlijnen  

zichtlijnen en groepen  

circulatiepatronen